افتادگی پلک یا همان پتوز یک مشکل و بیماری چشم به شمار می رود که گاهی به صورت خفیف بروز می دهد و گاهی هم ممکن است سنگین باشد و تمام مردمک چشم را بپوشاند و در دید فرد اختلال ایجاد کند. این بیماری که ممکن است یک پلک و یا هر دو پلک را درگیر کند، می تواند مادرزادی و ارثی باشد و یا اکتسابی به شمار برود و در سنین بالا اتفاق بیوفد.
کودکانی که در بدو تولد به افتادگی پلک دچار هستند، اصطلاحاً “ پتوز مادرزادی ” دارند. چنانچه کودکی با این عارضه به حد متوسط و یا شدید متولد شود، امکان دارد برای تکامل و اصلاح بینایی نیاز به درمان فوری داشته باشد. افتادگی پلک مادرزادی معمولاً در اثر نقص در تکامل عضله بالا برنده پلک بالایی چشم، رخ می دهد. با وجود اینکه پتوز معمولاً یک اختلال مستقل به شمار می رود اما در موارد مادرزادی امکان دارد با اختلالات دیگری از جمله اختلال حرکات چشمی، بیماری های عضلانی، تومورهای پلک یا سایر تومورها، اختلالات عصبی و عیب انکساری همراه باشد. نکته بسیار مهمی که در این مورد وجود دارد و باید بدانید این است که این بیماری به صورت معمول با گذشت زمان بهبود نمی یابد و حتماً نیاز به درمان و مراجعه به پزشک دارد.
عمل پتوز چشم میتواند به بهبود قابلتوجهی در ظاهر و عملکرد پلک منجر شود و در بسیاری از موارد به بهبود بینایی و کیفیت زندگی بیمار کمک میکند. با این حال، این جراحی با ریسکهای خاصی مانند عفونت، خشکی چشم و عدم تقارن همراه است که باید قبل از انجام جراحی مورد بررسی دقیق قرار گیرند. مشاوره با پزشک متخصص و بررسی مزایا و معایب جراحی به همراه آگاهی از نتایج و ریسکهای احتمالی، برای تصمیمگیری صحیح اهمیت بالایی دارد.
پتوز چشم در کودکان چیست؟
پتوز چشم در کودکان یا همان افتادگی پلک کودکان یک مشکل چشمی است که در آن عضله ای که مسئول بالا بردن پلک است، کمتر از حالت عادی کار می کنند و ضعیف هستند. حال سوال پیش می آید که چگونه افتادگی پلک در کودکان را تشخیص دهیم؟ این موضوع در شرایطی که حاد باشد، از روی ظاهر نیز قابل دید و واضح است. می توانید انواع پتوز یا افتادگی پلک در کودکان را در این مطلب ببینید تا با آن بیشتر آشنا شوید و بتوانید آن را تشخیص دهید. شاید با خود بپرسید افتادگی پلک مادرزادی چیست؟ در پاسخ باید گفت همان پتوز در کودکانی است که از بدو تولد دچار آن هستند و گریبان گیر کودک می شود. بنابراین می توان گفت پتوز یا افتادگی پلک در کودکان امری دور از ذهن نیست و ممکن است حتی در بچه های بسیار کوچک نیز وجود داشته باشد.
عوارض افتادگی پلک در کودکان
همانند مشکلات و بیماری های دیگر، افتادگی پلک در کودکان نیز عوارض دارد. افتادگی پلک در کودکان ممکن است ناچیز و خفیف باشد و یا در حدی باشد که به بینایی و سلامت کودک آسیب وارد کند. بنابراین تشخیص افتادگی پلک در کودکان یکی از مهمترین و اصلی ترین کارهایی است که والدین باید به آن دقت داشته و یا در زمان مناسب به پزشک مراجعه کرده و چشم های کودکان را معاینه و بررسی نمایند. از عوارض شایع پتوز افتادگی پلک روی مردمک چشم و اختلال در بینایی می باشد. در برخی از مواقع ممکن است در ظاهر کودک فقط نشان بدهد و در بینایی او مشکلی پیش نیاورد.
افتادگی پلک در کودکان: علل و درمانهای موثر
به صورت عادی هنگامی که مغز سیگنالی به عضلات بالابرنده پلک می فرستد، پلک ها باز می شوند. این سیگنال به وسیله اعصاب منتقل می شود. پس از آن ماهیچه ها، پلک ها را حرکت داده و به بالا هدایت می کنند. حال سوالی که ممکن است پیش آید این است که آیا افتادگی پلک در کودکان موروثی است؟ در پاسخ به این سوال باید گفت علل افتادگی پلک کودکان ممکن است هم به صورت موروثی و هم به صورت اکتسابی رخ دهد و بروز پیدا کند. زمانی که مشکلی در این فرآیند پیش می آید، پتوز رخ داده و بنابراین یک یا هر دو پلک پایین می ماند و باعث بروز این عارضه می شوند. دلایل افتادگی پلک فوقانی در کودکان عبارتند از:
- مشکل در کار کرد مغز یا عصب
- وجود اختلال در ارتباط اعصاب و ماهیچه ها
- ضعیف شدن یا از بین رفتن عضلات بالا برنده پلک
- عضله پلک به درستی به پلک چسبیده نیست
- گاهاً پلک اصلاً باز نمی شود. پتوز می تواند یک چشم یا هر دو چشم را درگیر کند.
- فلج عصب سوم یا سندرم هورنر
- نقص مادرزادی
- تروما هنگام تولد (مانند استفاده از فورسپس)
- اختلالات حرکتی چشم
- مشکلات مغز و سیستم عصبی
- تومور یا رشد پلک
علائم پتوز کودکان
پتوز یا افتادگی پلک در کودکان در مواقعی که وجود داشته باشد و یا در حال ایجاد باشد را می توان از روش هایی تشخیص داد. در واقع تشخیص پتوز کودکان کار دشوار و سختی نیست و می توان از راه هایی آن را مشاهده کرد و دید. شما به عنوان والد می بایست حواستان به علائم نشان دهنده پتوز پلک مادرزادی باشد تا چنانچه سلامت کودکتان در خطر است، سریعاً به فکد درمان آن باشید. به صورت کلی کودک مبتلا به پتوز یا افتادگی پلک نشانه ها و علائمی را دارد که در ادامه مهمترین و بارزترین آنها را برای شما نام خواهیم برد:
- برای بالا رفتن پلک ها، ابروهایشان را بالا می اندازند.
- برای دید بهتر، سر را به عقب خم کنند.
- بیان کردن مشکل در بینایی.
- برخورد با وسایلی که از بالا آویزان هستند.
- دیرتر از اکثر کودکان چهار دست و پا راه برود.
- نزدیک بینی، دور بینی یا آستیگماتیسم
- تاربینی
- خستگی چشم
- سردرد یا سرگیجه مداوم
- افتادگی یک یا هر دو پلک
- اختلال دید (به دلیل افتادگی شدید پلک)
افتادگی پلک در کودکان: راهکارهای پیشگیری و درمان پتوز در کودکان
افتادگی پلک در کودکان و نوزادان یک عارضه ایست که نمی توان به صورت قطعی راهکاری برای پیشگیری برای آن ارائه کرد. این مشکل یا به صورت مادرزادی در نوزاد تازه متولد شده هست و یا ممکن است حتی بعد به صورت اکتسابی برای کودک ایجاد شود که در بالاتر دلایل ایجاد و بروز آن را برایتان توضیح دادیم. با توجه به این موضوع آیا افتادگی پلک مادرزادی درمان دارد؟ بهتر است بدانید، با وجود اینکه نمی توان از بروز پتوز در کودکان جلوگیری کرد، اما درمان افتادگی پلک مادرزادی و یا اکتسابی در دسترس است و قابل انجام می باشد.
با مراجعه به پزشک متخصص می توانید متوجه شوید کدام از روش های درمان افتادگی پلک در کودکان برای دلبندتان مناسب خواهد بود و باید آن را انجام دهید. توجه داشته باشید تنها دکتر می تواند بهترین روش درمان را مشخص کند و افرادی که تجربه داشته اند و یا به صورت علمی آگاهی و تحصیلات ندارند، نمی توانند تشخیص درستی بدهند. این بیماری در کودکان باهم ممکن است متفاوت باشد، در یک کودک حاد باشد و در یکی دیگر خفیف باشد، بنابراین نمی توان یک نسخه را برای تمام آنها پیچید.
درمان هایی که برای پتوز در کودکان وجود دارد به دو دسته تقسیم می شوند. این درمان ها لازم است با بررسی دقیق شرایط دقیق کودک انتخاب شود، از طرف دیگر باید تمام مراحل درمان به درستی و اصولی رعایت و انجام شود، در واقع به هیچ عنوان نباید پروسه درمان را نصفه نیمه رها کرد، اینگونه ممکن است اوضاع از ابتدا بدتر شود. روش های درمان پتوز کودکان به دو دسته تقسیم می شوند: درمان های طبیعی برای افتادگی پلک در کودکان و جراحی افتادگی پلک در کودکان .
درمان های غیر جراحی و طبیعی برای پتوز کودکان
* کودکان مبتلا به پتوز خفیف باید معاینه چشمی منظم داشته باشند تا مطمئن شوند که “آمبلیوپی” ایجاد نمی شود.
* بهتر است برای تقویت بینایی در چشم ضعیف تر از چسب چشم استفاده نمایید.
* برای اصلاح انحنای ناهموار قرنیه که باعث تاری دید (آستیگماتیسم) می شود، باید از عینک مخصوص استفاده کرد.
جراحی افتادگی پلک کودکان
چنانچه پزشک ببیند و تشخیص دهد که میزان افتادگی در کودک، حاد است و ممکن است مشکلات بیشتری را برای او بوجود آورد، برایش جراحی تجویز می کند. باید بدانید جراحی پتوز پلک کودکان می تواند تا حد بسیار زیادی افتادگی پلک بالا را ترمیم کند و در ظاهر کودک تاثیرات مثبتی ایجاد کند. البته نکته ای که از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است، این است که در صورتی که افتادگی پلک بینایی کودک را مختل نکند و آسیبی به سلامتی او وارد نکند، جراحی می تواند تا سن ۳-۴ سالگی به تعویق بیفتد. شاید علاقه داشته باشید که بدانید، مزایای جراحی افتادگی پلک چیست؟ این موضوع که احتمال خطر و آسیب به سلامتی فرزندتان را تا حد بسیار زیادی کاهش می دهد و زیبایی و اعتماد به نفس او را به خودش باز می گرداند، برترین مزایای جراحی پتوز کودکان به شمار می رود.