پتوز یکطرفه در مقایسه با پتوز دوطرفه: تفاوت‌ها و پروتکل‌های درمانی

تفاوت پتوز یکطرفه با پتوز دوطرفه تنها در ظاهری که ایجاد می‌کنند، نیست بلکه این امر را می‌توان از جنبه‌های مختلف مثل: علائم، علل و شیوه‌های درمان آن جستجو کرد. در حالت کلی، این دو عارضه از طریق افتادگی عضله پلک صورت می‌گیرند که مواجهه با هر یک از آن‌ها شرایط خاص خود دارد. اگر می‌خواهید، اطلاعات بیشتری در زمینه پتوز یکطرفه و دوطرفه و تفاوت‌ها و روش‌های درمانی آن‌ها داشته باشید، با ما تا پایان مطلب همراه باشید.

منظور از پتوز یکطرفه چیست؟

قبل از اینکه به سراغ مقایسه و بررسی تفاوت پتوز یکطرفه با پتوز دوطرفه بپردازیم، باید مفهوم آن را بدانید. پتوزپلک (پتوز پلک چیست) یک طرفه نوعی از افتادگی پلک است که تنها در یکی از پلک‌ها اتفاق افتاده و می‌تواند نتیجه ضعف عضله مولر باشد که توسط سیستم عصبی سمپاتیک یا عضله‌ای که توسط عصب جمجمه تامین می‌شود، عصب‌دهی شود. در این حالت، پتوز با دوبینی همراه نیست. اختلالات عصب حرکتی چشمی می‌تواند در هر جایی از منشاء آن در ساقه مغز تا عصبات محیطی آن در عضلات داخل مدار رخ دهد. 

ضایعات فشاری، مانند آنوریسم شریان ارتباطی خلفی، به طور کلاسیک فیبرهای مردمک که سطحی قرار دارند را درگیر می‌کنند و در نتیجه باعث گشاد شدن مردمک می‌شوند. 

علل عصبی عضلانی می‌تواند در مواردی باعث پتوز یک طرفه شود، همانطور که تزریق سم بوتولینوم برای اهداف زیبایی می‌تواند این عارضه را ایجاد کند. از جمله مواردی که می‌تواند منشاء پتوز یک طرفه باشد، عبارتند از؛

1. فلج عصب جمجمه
2. سندروم هورنر
3. میاستنی گراویس
4. عفونت پنهان یا بدخیم

به‌طور کلی، این امکان وجود دارد که به طور ناگهانی احساس افتادگی پلک پتوز در یک چشم خود داشته باشید. برای اطلاعات بیشتر در زمینه علت افتادگی ناگهانی پلک چشم کلیک کنید.

پتوز دوطرفه به چه معناست؟

زمانی که افتادگی پلک پتوز هر دو چشم را درگیر کند، به آن پتوز دوطرفه می‌گویند اما می‌توان مقایسه تفاوت پتوز یکطرفه با پتوز دوطرفه را از طریق دلایل و علت آن انجام داد. علل مختلفی برای افتادگی پلک پتوز دوطرفه وجود دارد که از علل طبیعی تا شرایط جدی‌تر را شامل می‌شود. امکان بروز افتادگی پلک پتوز در هر سن و هر فردی وجود دارد و نمی‌توان در بین جمعیت خاصی مثل زنان و مردان تفاوتی در شیوع آن یافت. همچنین، بعضی از افراد به‌طور مادرزادی به این عارضه دچار می‌شوند. اگر می‌خواهید بدانید که پتوز یا افتادگی پلک مادرزادی چیست، کلیک کنید.

سن

عضله بالابرنده مسئول بالا بردن پلک است. با افزایش سن، آن عضله می‌‌تواند کشیده شده و در نتیجه باعث افتادن پلک شود. هرچند شما در هر سنی می‌توانید این عارضه را تجربه کنید و تفاوت پتوز یکطرفه با پتوز دوطرفه در این مورد نیست. در واقع، نوزادان گاهی اوقات با پتوز دوطرفه به دنیا می‌آیند، اگرچه این اتفاق نادر است. 

تروما

یکی از تفاوت پتوز یکطرفه با پتوز دوطرفه تاثیرات تروما است. گاهی اوقات علت دقیق ناشناخته بوده اما گاهی اوقات ممکن است به دلیل تروما باشد. به‌طور کلی، پتوز یک علامت عصبی مکرر است که می‌تواند در اثر ضایعات در مکان‌های متعدد ایجاد شود و با علل متعدد همراه باشد. تنها ۴ درصد موارد پتوز دوطرفه است. پتوز دو طرفه ممکن است در اثر ضایعات در نواحی فرونتوپاریتال یا مزانسفالیک که اعصاب حرکتی چشمی را درگیر می‌کند، ایجاد شوند.

سکته مغزی

سکته مغزی میانی نادر است و تنها ۱ درصد از کل موارد سکته را تشکیل می‌دهد. ضایعات مغز میانی پارامدین هسته عصب سوم جمجمه را درگیر می کند که ممکن است باعث پتوز دو طرفه نامتقارن شود.

بررسی تفاوت‌ پتوز یکطرفه و پتوز دوطرفه

برای اینکه، با ماهیت هر یک از این عارضه‌ها آشنا شده و بتوانید آن‌ها را از هم تشخیص دهید، در جدول زیر آن‌ها را از حیث‌های گوناگون با یکدیگر مقایسه کرده‌ و تفاوت پتوز یکطرفه با پتوز دوطرفه را شرح داده‌ایم.

تفاوت پتوز یکطرفه با پتوز دوطرفه را در ابتدا در ظاهر آن مشاهده کرده و سپس می‌توانید موارد ذکر شده را مورد بررسی قرار دهید.

پروتکل‌های درمانی پتوز یک طرفه

انتخاب پروتکل‌های درمانی برای انواع پتوز با توجه به شدت و علائم آن صورت می‌گیرد اما تفاوت پتوز یکطرفه با پتوز دوطرفه  تفاوت چندانی ندارندو در پتوز یک طرفه یکی از موارد زیر خواهد بود:

روش‌های غیرجراحی

در صورت صلاحدید پزشک، شما می‌توانید از روش‌های زیر بهره ببرید:

• عصای پتوز

این روش از طریق قرار دادن قطعه‌ای مانند عصا روی پلک اشاره دارد که آن را در موقعیت مناسب قرار می‌دهد. این ابزار می‌تواند روی عینک‌های مختلف نصب شده و عملکرد خود را داشته باشد.

• قطره چشمی

در بعضی از موارد، قطره چشم مانند آپراکلونیدین تجویز می‌شود که با تحریک عضله مولر، پلک را در موقعیت مناسب قرار داده و افتادگی را کاهش می‌دهد.

• تمرینات ورزشی چشم

بعضی از تمرینات ورزشی چشم می‌توانند به تقویت عضله بالابرنده کمک کرده و پتوز را تا حد زیادی کنترل کنند. اگر می‌خواهید این تمرینات را بدون هیچ هزینه و به شیوه موثر انجام دهید، از مطلب تمرینات ورزشی چشم دیدن کنید.

روش‌های جراحی و تفاوت پتوز یکطرفه با پتوز دوطرفه

در این رویکرد درمانی، افتادگی پلک از طریق جراحی و کوتاهی یا تقویت این عضله بهبود می‌یابد. نوع جراحی می‌تواند از بیماری به بیمار دیگر متفاوت باشد و روی عضلات مختلف پلک که سطح افتادگی را پوشش می‌دهند، انجام شود.

پروتکل‌های درمانی پتوز دوطرفه

یکی از شباهت‌های پتوز یکطرفه با پتوز دوطرفه را می‌توان در مراحل درمان آن‌ها دانست. در رویکرد درمانی پتوز یک طرفه، مراحل زیر صورت می‌گیرد:

• ارزیابی و تشخیص علت پتوز دو طرفه: برای بررسی علت اصلی و‌ تعیین شیوه درمان، معاینه چشم و عضلات اطراف آن با دقت صورت می‌گیرد. تست‌های تصویربرداری یا بررسی‌های عصبی در این مرحله به‌عنوان بخشی از درمان هستند.

• انتخاب روش درمان: در پتوز دوطرفه هم درمان می‌تواند با جراحی و بدون جراحی باشد. به همین علت، با بررسی نتایج معاینه و آزمایشات، یکی از روش‌های جراحی یا غیر جراحی اتخاذ می‌شود.

• ملاحظات پس از درمان: در این مرحله، برای بهبود از پماد و قطره‌های مناسب استفاده شده و وضعیت پلک در بازه‌های زمانی مشخص تعیین می‌شود.

جمع‌بندی و مقایسه پتوز یکطرفه با پتوز دوطرفه

پتوز پلک، چه یکطرفه باشد و چه دوطرفه، می‌تواند تأثیر چشمگیری بر بینایی، زیبایی و کیفیت زندگی فرد بگذارد. تفاوت پتوز یکطرفه با پتوز دوطرفه در میزان درگیری چشم‌ها و علل احتمالی آن‌ها نهفته است. پتوز یکطرفه معمولاً به دلیل مشکلات عصبی، عضلانی یا حتی مادرزادی رخ می‌دهد، در حالی که پتوز دوطرفه بیشتر به بیماری‌های سیستمیک، ژنتیکی یا ضعف عضلات مربوط می‌شود.

در زمینه درمان، گزینه‌های جراحی و غیرجراحی بسته به شدت افتادگی و علت آن متغیر هستند. در پتوز یک طرفه، اصلاح عدم تقارن اهمیت ویژه‌ای دارد، در حالی که در پتوز دوطرفه، هدف اصلی بازگرداندن عملکرد طبیعی پلک‌ها و بهبود میدان دید است.

در نهایت، تشخیص صحیح و انتخاب روش درمانی مناسب، نیازمند بررسی دقیق توسط چشم‌پزشک است. اگر دچار افتادگی پلک هستید، بهتر است به‌جای مقایسه خود با دیگران، با یک متخصص مشورت کنید تا بهترین راهکار متناسب با شرایط شما پیشنهاد شود