عمل افتادگی پلک یا بلفاروپلاستی ، یکی از روشهای جراحی زیبایی است که برای بهبود ظاهر پلکها و رفع مشکلات ناشی از افتادگی آنها انجام میشود. این جراحی، نه تنها جنبه زیبایی دارد بلکه در برخی موارد میتواند مشکلات دید را که ناشی از افتادگی پلک است، رفع کند. مزایای این عمل شامل بهبود ظاهری جوانتر، رفع مشکلات بینایی و افزایش اعتماد به نفس است؛ اما در کنار این مزایا، معایبی نیز دارد از جمله احتمال عفونت، کبودی و ورم. در ادامه این مقاله از مرکز جراحی پلک RMC ، به بررسی دقیقتر این موضوع میپردازیم.
افتادگی پلک چیست و چند نوع دارد؟
افتادگی پلک ، وضعیتی است که در آن پلک بالا به طور غیرطبیعی افتاده و ممکن است بخشی از دید فرد را مسدود کند. این عارضه اغلب به صورت یکطرفه یا دوطرفه رخ میدهد و دلایل مختلفی مانند ضعف عضله بالابرنده پلک، آسیب عصبی، پیری یا برخی بیماریهای ژنتیکی دارد. افتادگی پلک میتواند به دلایل مادرزادی یا اکتسابی باشد. در حالت مادرزادی از زمان تولد وجود دارد و معمولا به دلیل عدم تکامل عضله لواتور است که ممکن است بینایی نوزاد را تحت تاثیر قرار دهد.
افتادگی پلک اکتسابی، شایعترین نوع پتوز بوده که در طول زندگی فرد بروز میکند و شامل انواع مختلفی است؛ از جمله افتادگی پلک آپونوروتیک ناشی از کشش تاندون عضله لواتور که معمولا به دلیل پیری رخ میدهد. همچنین، افتادگی نوروژنیک به دلیل آسیب به اعصاب کنترلکننده عضله پلک، افتادگی میوژنیک به دلیل بیماریهای عضلانی مانند میاستنی گراویس و افتادگی پلک تروماتیک به دلیل جراحت یا آسیب به پلک ایجاد میشود. افتادگی مکانیکی نیز زمانی رخ میدهد که وزن پلک یا بافتهای اطراف آن به دلیل رشد غیرطبیعی یا تومور افزایش یابد و منجر به افتادگی شود.
عمل افتادگی پلک برای چیست؟
عمل افتادگی پلک که به آن بلفاروپلاستی یا جراحی پتوز نیز گفته میشود، به منظور درمان افتادگی پلک بالا انجام میشود. این جراحی معمولا به دو دلیل اصلی صورت میگیرد:
- بهبود ظاهر و زیبایی : بسیاری از افراد به دلیل افتادگی پلکها، ظاهری خسته، پیر یا افتاده پیدا میکنند. عمل افتادگی پلک میتواند به بهبود ظاهر چشمها کمک نموده و چهرهای جوانتر و شادابتر به فرد ببخشد. این عمل به ویژه در افرادی که به دلیل افتادگی پلکها از نظر زیبایی دچار نارضایتی هستند، محبوب است.
- بهبود عملکرد بینایی : در برخی موارد، افتادگی پلک به حدی است که بر میدان دید فرد تاثیر میگذارد و باعث مشکلات دیداری میشود. در این شرایط، عمل جراحی نه تنها به بهبود ظاهر کمک میکند بلکه با رفع مانع از جلوی دید، بهبود عملکرد بینایی را نیز به همراه دارد. این نوع جراحی عمدتا برای افرادی انجام میشود که افتادگی پلک باعث کاهش دید محیطی شده و در فعالیتهای روزمرهشان اختلال ایجاد نموده است. این جراحی میتواند هم به صورت درمانی و هم به صورت زیبایی انجام شود و بسته به نیاز فرد به رفع مشکلات عملکردی و بهبود ظاهر کمک میکند.
نحوه جراحی پلک افتاده چگونه است؟
جراحی پلک افتاده یا بلفاروپلاستی، یک روش متداول برای بازگرداندن ظاهر و عملکرد طبیعی پلکها است. این جراحی معمولا تحت بیحسی موضعی انجام میشود، هرچند در برخی موارد نیاز به بیهوشی عمومی است. در ابتدا، جراح برشی کوچک در چین طبیعی پلک ایجاد نموده تا از آن طریق به بافتهای زیرین دسترسی پیدا کند. سپس، جراح بافتهای اضافی چربی یا پوست را که باعث سنگینی و افتادگی پلک شدهاند، برداشته یا تغییر میدهد. در مواردی که عضله لواتور (عضله مسئول بالا بردن پلک) ضعیف شده است، جراح ممکن است این عضله را تقویت یا آن را به موقعیت مناسبی برای بهبود عملکرد و ظاهر پلک برگرداند.
پس از جراحی، برشها با بخیههای ظریف بسته میشوند و ناحیه تحت درمان برای جلوگیری از تورم و کبودی تحت مراقبتهای خاص قرار میگیرد. معمولا بیمار پس از جراحی نیاز به چند روز استراحت دارد و ممکن است با ورم و کبودی مواجه شود که به مرور زمان بهبود مییابد. نتیجه درمان افتادگی پلک معمولا با بهبود قابل توجهی در ظاهر چهره و رفع مشکلات بینایی ناشی از افتادگی همراه است.
عمل افتادگی پلک و جراحی پتوز چه تفاوتی دارند؟
عمل افتادگی پلک و جراحی پتوز از نظر هدف و نوع درمان متفاوت هستند، هرچند هر دو برای بهبود وضعیت پلکها به کار میروند. عمل افتادگی پلک یا بلفاروپلاستی، یک روش جراحی زیبایی است که بیشتر برای بهبود ظاهر پلکها و رفع پوست اضافی، چربی یا چین و چروکهای اطراف پلکها صورت میگیرد. این عمل معمولا به منظور جوانسازی چهره و رفع مشکلات ناشی از افتادگی پوست پلک انجام شده و عمدتا روی زیبایی صورت متمرکز است. البته در برخی موارد که افتادگی پلک باعث کاهش میدان دید فرد شود، بلفاروپلاستی میتواند به بهبود بینایی نیز کمک کند.
جراحی پتوز (پتوزکتومی)، اما یک عمل درمانی است که برای اصلاح افتادگی عضله لواتور (عضلهای که پلک را بالا میبرد) انجام میشود. این جراحی را زمانی توصیه میکنیم که افتادگی پلک به دلیل ضعف یا نارسایی عضله لواتور باشد و باعث مشکلات دید یا عوارض دیگر گردد. هدف اصلی جراحی پتوز، بازگرداندن عملکرد صحیح پلک و بهبود دید بیمار است. بنابراین، در حالی که بلفاروپلاستی بیشتر به مسائل ظاهری پرداخته و جنبه زیبایی دارد، جراحی پتوز عمدتا یک روش برای درمان افتادگی پلک است که با هدف بهبود عملکرد پلک و رفع مشکلات بینایی صورت میگیرد.
مراقبتهای پس از عمل افتادگی پلک
پس از عمل افتادگی پلک (بلفاروپلاستی)، مراقبتهای صحیح و دقیق از اهمیت زیادی برخوردار است تا روند بهبودی به خوبی پیش برود و از عوارض احتمالی جلوگیری شود. در روزهای ابتدایی پس از جراحی، معمولا پزشک توصیه میکند که از کمپرس سرد برای کاهش تورم و کبودی استفاده کنید. استفاده از پمادهای آنتیبیوتیک برای جلوگیری از عفونت و چکاندن قطرههای چشمی برای مرطوب نگه داشتن چشمها نیز معمول است. در این مدت باید از خم شدن، بلند کردن اجسام سنگین و هرگونه فعالیت فیزیکی شدید که باعث افزایش فشار خون شود، خودداری کنید تا احتمال خونریزی و تورم کمتر شود. همچنین، برای جلوگیری از خشک شدن چشمها و تحریک آنها بهتر است هنگام خواب سر را کمی بالاتر از بدن قرار دهید.
در ادامه دوره بهبودی، توجه به رعایت بهداشت محل جراحی بسیار اهمیت دارد. باید از دست زدن به ناحیه جراحی با دستهای کثیف یا بدون شستشو خودداری کنید. در این مدت، از لوازم آرایشی روی پلکها استفاده نکنید و از قرار گرفتن طولانی مدت در معرض نور خورشید یا استفاده از عینکهای آفتابی بدون محافظت کافی خودداری نمائید. پزشک معمولا پس از چند هفته معاینهای انجام میدهد تا از پیشرفت درمان افتادگی پلک اطمینان حاصل کند. بنابراین، اگر علائمی مانند درد شدید، خونریزی غیرطبیعی یا عفونت مشاهده کردید، باید فورا به پزشک مراجعه کنید.
مدت زمان ماندگاری جراحی پلک افتاده
مدت زمان ماندگاری جراحی پلک افتاده معمولا طولانیمدت است و نتایج آن میتواند برای سالها یا حتی به طور دائمی باقی بماند. با این حال، عواملی مانند افزایش سن، ژنتیک و تغییرات پوستی میتوانند بر ماندگاری نتایج تاثیر بگذارند. هرچند جراحی تا حد زیادی افتادگی پلکها را بهبود میبخشد، اما فرآیند طبیعی پیری همچنان ادامه دارد و ممکن است با گذشت زمان دوباره مقداری افتادگی یا تغییر در ناحیه پلک ایجاد شود. به طور کلی، بسیاری از افراد پس از این جراحی به طور طولانیمدت از نتایج آن راضی هستند و نیاز به تکرار آن ندارند.
چه افرادی نباید عمل افتادگی پلک انجام دهند؟
عمل افتادگی پلک برای بسیاری از بیماران مناسب است، اما برخی افراد باید از این جراحی اجتناب کنند. بیمارانی که دارای مشکلات جدی بینایی، از جمله بیماریهای شبکیه یا عصب بینایی هستند، نباید این عمل را انجام دهند، زیرا افتادگی پلک ممکن است باعث تشدید مشکلات بینایی آنها شود. همچنین، افرادی که دارای بیماریهای خودایمنی، اختلالات خونریزی یا عفونتهای فعال در ناحیه چشم هستند، باید قبل از تصمیمگیری درباره جراحی با پزشک خود مشورت کنند.
علاوه بر این، بیمارانی که انتظارات غیرواقعی از نتایج جراحی دارند یا دارای مشکلات روحی مانند اختلالات اضطرابی یا افسردگی هستند، نیز باید در نظر داشته باشند که عمل ممکن است نتایج دلخواهی را به همراه نداشته باشد. بهعلاوه، افرادی که داروهای رقیقکننده خون مصرف میکنند، باید از جراحی اجتناب نموده تا از بروز عوارض جانبی جلوگیری شود. مشاوره دقیق و بررسی وضعیت سلامت عمومی بیمار قبل از عمل بسیار حائز اهمیت است.